Dës Säit gouf automatesch aus dem Däitschen iwwersat. Däitsch Originalversioun

Lexikon

Iwwer 80 Fachbegrëffer ronderëm Akkuen an Zellen, kuerz a verständlech erkläert – beluecht mat Quelle vun Autoritéiten, aus der Normung, der Fuerschung an aus Hierstellerdokumenter.

A

Ah / mAh
Kapazitéit: wéi vill Ladung eng Zell oder en Akku späichert. 1 Ah = 1.000 mAh.
Alebatterie
Eng Alebatterie ass eng Batterie, déi zu Offall ginn ass. Alebatterien dierfen net an den Hausmüll, mee musse getrennt gesammelt an op eng Récknamstell bruecht ginn.[1][2]
Anode a Kathode
Déi zwou Elektrode vun enger Zell. A Lithium-Ionen-Zellen ass d'Anode meeschtens aus Graphit, d'Kathode aus engem lithiumhaltege Metalloxid.[3]
Apparatbatterie
No der EU-Batterieverordnung ass eng Apparatbatterie eng gekapselt Batterie bis 5 kg, déi net speziell fir industriell Zwecker ausgeluecht ass an déi weder eng Gefier-, LV- nach Starterbatterie ass. Dorënner kënnen z. B. Akkuen aus Geschir an Haushaltsapparater falen.[1]
Ausgasung (Venting)
Klëmmt den Drock an enger Zell ze staark, gëtt se hiren Inhalt iwwer en Iwwerdrockventil of, dat den Hiersteller dofir virgesinn huet; soss ka se platzen. D'Gasen, déi austrieden („Ventinggasen“), si brennbar, gëfteg an ätzend; aus dem Leitsalz LiPF₆ ka mat Loftfiichtegkeet Fluorwaasserstoff (Flusssaier) entstoen.[4][5]

B

Balancing
Ugläiche vun den Zellgruppen duerch de BMS, fir datt se all gläich voll sinn.[6]
Batteriepass
De Batteriepass ass en elektroneschen Dossier mat Informatiounen zum Batteriemodell an zu der eenzelner Batterie, ofrufbar iwwer e QR-Code. Vum 18. Februar 2027 un ass en ënner anerem fir all LV-Batterie virgeschriwwen, déi nei op de Maart bruecht gëtt; Batterien, déi erëm opgeaarbecht goufen, kréien en neie Pass, dee mam urspréngleche verknëppt ass.[1]
Batteriesaz (Akku-Pack)
E Batteriesaz ass eng Grupp vun Zellen oder Moduler, déi esou verbonne sinn oder vun engem Gehäis ëmschloss sinn, datt se eng komplett Eenheet bilden, déi vum Endbenotzer net soll opgemaach ginn. Am Transportrecht gëllen esou Packs als „Batterie“.[1][7]
Batterieverordnung (EU) 2023/1542
EU-wäit direkt gëlteg Verordnung iwwer Batterien an Alebatterien, déi Ufuerderungen un Nohaltegkeet, Sécherheet, Kennzeechnung, Sammlung a Recycling festleet. Si gëllt grondsätzlech zënter dem 18. Februar 2024 (eenzel Deeler méi spéit) an huet d'Batterierichtlinn 2006/66/EG mat Wierkung vum 18. August 2025 ofgeléist.[1]
Bemiessungskapazitéit (Nennkapazitéit)
D'Bemiessungskapazitéit ass d'Kapazitéit an Ah oder mAh, déi den Hiersteller ugëtt, gemooss bei festgeluechter Laascht, Temperatur an Entluedschlussspannung. Si ass de Referenzwäert fir Ugabe wéi Luedzoustand, Kapazitéitsverloscht an Zyklenliewensdauer.[7][1]
BMS
Batteriemanagementsystem: iwwerwaacht Spannung, Temperatur a Stroum a schützt d'Zellen.[6]

C

C-Rate
D'C-Rate beschreift de Lued- oder Entluedstroum am Verhältnis zur Kapazitéit vun enger Zell. Bei 1C wier eng Zell rechneresch an enger Stonn entlueden, bei 0,2 C a fënnef Stonnen. Bei enger 3-Ah-Zell entspriechen 0,1 C also 0,3 A.[8][9]
CC/CV-Lueden
Standardmethod fir Lithium-Ionen-Akkuen: Fir d'éischt gëtt mat konstantem Stroum (CC) bis op d'Luedschlussspannung gelueden, duerno mat konstanter Spannung (CV), wobäi de Stroum lues a lues erofgeet. Fällt en ënner e festgeluechten Ofschaltstroum, gëllt den Akku als voll.[10][9]
CE-Kennzeechnung
Mat der CE-Kennzeechnung erkläert den Hiersteller, datt d'Batterie déi gëlteg EU-Ufuerderungen erfëllt. Si gëtt, ier d'Batterie op de Maart bruecht gëtt, gutt siichtbar, liesbar an dauerhaft op der Batterie ugebruecht oder, wann dat net méiglech ass, op der Verpackung an an de Begleetdokumenter.[1]
CID
Interne Stroumënnerbriecher, deen d'Zell bei Iwwerdrock respektiv Iwwerluedung trennt. A gefälschten Zellen huet e bei Ënnersichunge gefeelt.[11][12]

D

Dauerstroum
Héchste Stroum, deen eng Zell laut Hiersteller dauerhaft ofginn däerf – ënner den Temperaturbedéngunge vum Dateblat.[13]
Déifentladung
Entlueden ënner d'Mindestspannung – schuet der Zell dauerhaft.[14]
Dendriten
Dendrite sinn nolen- oder bamaarteg Lithium-Kristaller, déi vun der Anode a Richtung Kathode wuessen. Wa se de Separator duerchstoussen, entsteet en interne Kuerzschluss; hire Wuesstem gëtt ënner anerem duerch Schnelllueden bei niddregen Temperaturen begënschtegt.[4][5]

E

Elektrolyt
Leet d'Lithium-Ionen tëscht den Elektroden.[3]
Ëmpolung (Polaritéitsëmkéierung)
Gëtt e méizellegen Akku-Pack ganz wäit entlueden, kënnen eenzel Zellen an d'Géigerichtung gedriwwe ginn an hir Polaritéit ëmkéieren. Bei NiMH verkierzt dat d'Liewensdauer a ka zu Gasbildung féieren; bei Lithium-Ionen-Zelle kann et Koffer un der Anode ugräifen an iwwer Dendriten zu engem Kuerzschluss féieren.[8][1]
Energiedicht (gravimetresch a volumetresch)
D'Energiedicht gëtt un, wéi vill Energie eng Zell pro Mass (gravimetresch, Wh/kg) oder pro Volume (volumetresch, Wh/l) späichert. En Zellhiersteller nennt z. B. fir eng 21700-Zell mat 45 A Entluedstroum 230 Wh/kg a 615 Wh/l; méi déck, méi dicht Elektroden erhéijen d'Energiedicht, reduzéieren awer d'Belaaschtbarkeet.[15][16]
Entfernbarkeet an Austauschbarkeet
Vum 18. Februar 2027 u mussen Apparatbatterien vum Endbenotzer mat handelsüblechem Geschir erausgeholl an ersat kënne ginn (mat Ausnamen). Bei LV-Batterie mussen d'Batterie an och déi eenzel Zellen am Batteriesaz vun onofhängege Fachleit liicht erausgeholl an ausgewiesselt kënne ginn; Software däerf den Austausch net erschwéieren.[1]
Entluedschlussspannung
D'Entluedschlussspannung ass d'Spannung, déi den Hiersteller festgeluecht huet a bei där d'Entluedung gestoppt gëtt. Gëtt se ënnerschratt, schwätzt ee vun Déifentladung; bei NiMH-Zelle läit den übleche Wäert bei 0,9 V pro Zell, bei Lithium-Ionen-Zelle gëllt de Wäert laut Dateblat.[4][8][17]
Erhalungsluedung
Eng Erhalungsluedung ass e ganz klengen Dauerluedstroum, deen d'Selbstentladung ausgläicht. Bei NiMH recommandéiert en Hiersteller manner wéi 0,025 C (C/40), fir d'Iwwerluedung kleng ze halen; Luedgeräter fir Lithium-Ionen-Akkuen héieren dogéint mam Lueden op, soubal d'Vollluedung erreecht ass.[8][4]

G

Geforgutt
Beim Transport gëlle Lithium-Akkuen als Geforgutt vun der Klass 9. Jee no Transportmëttel gëllen ADR (Strooss), RID (Eisebunn), IMDG-Code (Mier) oder ICAO-TI/IATA-DGR (Loft) – fir gewerblech wéi privat Versender.[4][7]

H

Héichstroumzell an Héichenergiezell
Zelle ginn entweder op eng héich Belaaschtbarkeet (Héichstroum- oder Power-Zell) oder op méiglechst vill gespäichert Energie (Héichenergiezell) ausgeluecht, well sech béides géigesäiteg begrenzt. Den interne Widderstand begrenzt d'Leeschtung, déi eng Zell liwwere kann; wéi eng Dauerstréim zoulässeg sinn, steet am Dateblat vun der jeeweileger Zell.[18][19][16]

I

IEC 62133-2
International Norm mat Sécherheetsufuerderungen a Präifunge fir portabel, gasdicht, widderopluedbar Lithium-Zellen a fir Batterien, déi doraus gebaut sinn. Si berécksiichtegt de bestëmmungsgeméisse Gebrauch grad esou wéi eng falsch Benotzung, déi ee vernünftegerweis ka virausgesinn.[20]
Impuls-Punktschweessen
Verbanne vun Zellen an Nickelsträife mat ganz kuerzen, staarke Stroumimpulser. Esou bleift d'Hëtzt an der Zell geréng; Zellhiersteller schreiwen d'Schweessen amplaz vum Léiden vir.[21]
Interne Kuerzschluss
En interne Kuerzschluss ass eng leedend Verbindung tëscht Anode a Kathode bannen an der Zell, wéi z. B. duerch e beschiedegte Separator, Fabrikatiounsfeeler, Verschmotzungen oder Dendriten. E kann zu Ausgasung, thermeschem Duerchgoen a Brand féieren.[1][4]
Interne Widderstand
Den interne Widderstand ass de Widderstand géint de Stroumfloss bannent enger Zell; e bestëmmt, wéi vill Leeschtung eng Zell liwwere kann a wéi vill Hëtzt dobäi entsteet. De Miesswäert hänkt vum Miessverfahren, vum Luedzoustand a vun der Temperatur of; e Wäert, dee mat 1 kHz Wiesselstroum gemooss gëtt (interne AC-Widderstand), ass séier ermëttelt, beschreift d'Verhalen ënner Laascht awer nëmmen deelweis.[1][19][22]
Iwwerluedung
Iwwerluedung heescht, datt en Akku iwwer de Vollluedzoustand eraus geluede gëtt, z. B. mat engem Luedgerät ouni passend Ofschaltung. Dat féiert zu Erhëtzung bis zur Zersetzung vum Elektrolyt an domat zu Brand- an eventuell Explosiounsgefor.[4][5]

K

Kalendaresch Alterung
Kalendaresch Alterung ass de Kapazitéitsverloscht, deen och ouni Benotzung eleng duerch d'Zäit entsteet, wéi z. B. duerch d'Weiderwuesse vun der SEI. Si gëtt duerch héich Temperaturen an en héije Luedzoustand bei der Lagerung beschleunegt; d'DGUV nennt Lagertemperaturen iwwer 25 °C als beschleunegend.[23][9][4]
Kapazitéits-Upgrade
Neibestéckung mat Zelle mat méi héijer Kapazitéit bei der selwechter Zellenzuel – nëmme wann d'Elektronik an d'Luedgerät dat zouloossen.

Aarbechtsweis vun Akku New

Knickpunkt (Knee Point)
Als Knickpunkt gëtt den Zäitpunkt bezeechent, vun deem un d'Kapazitéit vun enger gealterter Zell däitlech méi séier ofhëlt wéi virdrun. An Alterungsversich vum KIT ass d'Verloschtrate erëm geklommen, soubal nëmme méi ongeféier 70 bis 85 % vun der Nennkapazitéit do waren.[9]
Kriteschen Akku (sécheren Uert)
Als kritesch gëllt e Lithium-Ionen-Akku, deen aus enger interner Ursaach reagéiere kann, wéi z. B. duerch en interne Kuerzschluss no enger mechanescher Belaaschtung; och Akkuen, déi déifentlueden oder iwwerlueden sinn, zielen dozou. Esou Akkue ginn op engem sécheren Uert (Quarantänberäich) gelagert, wou e Brand sech net ausbreede kann.[4]

L

Läsche vu Lithium-Akkuen
Wann Lithium-Ionen-Akkuen a Brand sinn, setze si reizend, ätzend a gëfteg Gase fräi; d'Zellgehäis ka verhënneren, datt d'Läschmëttel de Brand an der Zell erreecht. Recommandéiert gëtt Waasser mat enger héijer Killwierkung, fir weider Zellen um thermeschen Duerchgoen ze hënneren; Läschversich mat Feierläscher gesäit d'DGUV wéinst der Gefor fir ee selwer kritesch.[4][2]
Lagerung (Luedzoustand a Temperatur)
Fir eng méi laang Lagerung recommandéieren Hiersteller laut Umweltbundesamt e Luedzoustand vun ongeféier 40 bis 50 % an Temperaturen tëscht 10 a 25 °C, net am Frigo (Kondenswaasser). Wéinst der Selbstentladung sollt den Akku bei Bedarf nogelueden ginn, fir eng Déifentladung ze vermeiden.[2][4]
LCO (Lithium-Cobalt-Oxid)
LiCoO₂ war dat éischt kommerzialiséiert Kathodematerial fir Lithium-Ionen-Zellen. Et bitt eng héich Aarbechtsspannung an Energiedicht; Nodeeler sinn déi héich Käschten an déi begrenzt Verfügbarkeet vu Cobalt an eng nëmme mëttelméisseg thermesch Stabilitéit.[5]
Leerlafspannung (Rouspannung)
D'Leerlafspannung ass d'Spannung vun enger Zell ouni Stroumfloss. Ënner Laascht läit d'Klemmespannung drënner, well um interne Widderstand an duerch Polarisatiounseffekter Spannung offält; ouni Stroumfloss ass dëse Spannungsofall null.[19]
Liewensdauer an Zyklen (Zyklenfestegkeet)
D'Liewensdauer an Zyklen gëtt un, wéi vill Lued- an Entluedzyklen eng Batterie ënner festgeluechte Bedéngungen duerchhale kann, ier hir Kapazitéit ënner e bestëmmten Undeel vun der Bemiessungskapazitéit fält. De reelle Wäert hänkt staark vun der Temperatur, vun der Entluedungsdéift, vun de Stréim a vun der Iwwer- an Déifentladung of.[1][8]
LiFePO₄ (LFP)
Lithium-Eisenphosphat: Lithium-Zell mat 3,2–3,3 V Nennspannung.[13]
Lithium-Ionen-Akku
Widderopluedbar Batterie, an där Lithium nëmmen an ionescher Form virkënnt a beim Lueden an Entlueden tëscht den Elektroden wandert. Eng Zell besteet aus lithiumhalteger Kathode, Anode, waasserfräiem lithiumhaltegem Elektrolyt a Separator.[7][4]
Lithium-Plating
Beim Lithium-Plating leet sech Lithium als Metall op der Uewerfläch vun der Anode of, amplaz an de Graphit agelagert ze ginn. Begënschtegt gëtt dat duerch niddreg Temperaturen, héich Luedstréim, en héije Luedzoustand an Iwwerlueden; et beschleunegt d'Alterung a ka via Dendriten zu engem Sécherheetsrisiko ginn.[24][9]
Lithium-Polymer-Akku
Lithium-Polymer-Akkue gehéieren zur Famill vun de Lithium-Ionen-Akkuen a ginn am Geforguttrecht wéi dës behandelt. Den Elektrolyt ka bei Lithium-Ionen-Zelle jee no Bauaart flësseg, pastös oder fest sinn.[7][4]
LMO (Lithium-Mangan-Oxid)
LiMn₂O₄ ass e Kathodematerial mat Spinellstruktur an ähnlecher Aarbechtsspannung wéi LCO (ronn 4 V). Mangan ass a grousse Mengen disponibel a méi bëlleg wéi Cobalt; de Kapazitéitsverloscht bei héijen Temperaturen limitéiert den Asaz bis elo virun allem op bëlleg Zellen.[5]
LTO (Lithium-Titanat)
Li₄Ti₅O₁₂ gëtt amplaz vu Graphit als Anodematerial agesat. Wéinst sengem méi héije Potenzial (1,55 V géint Li/Li⁺) bilde sech keng Lithium-Dendriten, an d'Material ännert säi Volume kaum beim Lueden; dat erméiglecht héich Zyklenzuelen a Schnelllueden, allerdéngs bei enger méi niddreger Energiedicht.[25]
Lueden bei Keelt
Ier Lithium-Ionen-Akkue geluede ginn, sollte se op Raumtemperatur bruecht ginn; si sollten net geluede ginn, wann d'Temperatur an der Ëmgéigend ënner 0 °C läit. Niddreg Temperaturen begënschtege Lithium-Plating, dat d'Alterung beschleunegt an d'Sécherheet beaflosse kann.[4][24]
Luedschlussspannung
Spannung, bis zu där eng Zell geluede gëtt; bei Lithium-Ionen-Zelle meeschtens 4,2 V pro Zell.[13]
LV-Batterie (Batterie fir liicht Verkéiersmëttel)
Eng LV-Batterie ass eng gekapselt Batterie bis 25 kg, déi den Undriff vu Gefierer mat Rieder versuergt, déi en Elektromotor oder eng Kombinatioun aus Motor- a Muskelkraaft hunn, z. B. en E-Bike-Akku. Fir si gëllen eege Flichten, z. B. bei der Sammlung, bei der Austauschbarkeet a vun 2027 u beim Batteriepass.[1]

M

Memory-Effekt
Schäinbare Kapazitéitsverloscht duerch vill Deelentluedungen, bekannt vun eeleren Nickel-Zellen. Lithium-Ionen-Zellen hu kee Memory-Effekt.[3]

N

NCA (Lithium-Nickel-Cobalt-Aluminium-Oxid)
Bei NCA gëtt eng nickelräich Kathode duerch e klengen Aluminiumundeel stabiliséiert, typesch ass LiNi₀,₈Co₀,₁₅Al₀,₀₅O₂. D'Material erreecht héich Kapazitéiten a gëtt virun allem an Héichenergiezellen agesat.[5][16]
Neibestéckung
All Zelle vun engem bestoenden Akku ginn ersat; Gehäis, Uschlëss an Elektronik gi weider benotzt, souwäit se an Uerdnung sinn.

Aarbechtsweis vun Akku New

Nennspannung
Mëttler Spannung vun enger Zell: Lithium-Ionen 3,6–3,7 V, LiFePO₄ 3,2 V, NiCd an NiMH 1,2 V.[13]
NiCd / NiMH
Nickel-Cadmium an Nickel-Metallhydrid: eeler Zelltypen mat 1,2 V pro Zell, zum Beispill a Geschirakkuen.[13]
Nickelsträifen
Verbindungsstéck tëscht den Zellen, mat Punktschweessen ugebruecht.[21]
NMC (Lithium-Nickel-Mangan-Cobalt-Oxid)
NMC-Kathoden entstinn, wann am LCO en Deel vum Cobalt duerch Nickel a Mangan ersat gëtt; dat erhéicht déi notzbar Kapazitéit a reduzéiert de Cobaltbedarf. Nickelräich Variante wéi NMC811 erreeche besonnesch héich Kapazitéiten.[5][16]

O

Opgeblosenen Akku
Lithium-Akkuen, déi opgeblosen, deforméiert, ausgegast oder ausgelaf sinn oder e schmierege Film un de Pole weisen, sinn defekt an hunn en erhéicht Geforepotenzial. Si sollten net weider benotzt oder opgemaach ginn, mee mat ofgeklebte Polen an engem gëeegente Behälter direkt bei eng Sammelstell bruecht ginn; dobäi op d'Beschiedegung hiweisen.[2]

P

Polschutz (Pole ofklewen, Polkappen)
Pole vun engem Akku, déi fräi leien, sollte beim Transport, bei der Lagerung a bei der Entsuergung géint en externe Kuerzschluss geséchert ginn, z. B. duerch Ofklewen, Polkappen oder eng Bannenverpackung. Och en entluedenen Akku ka nach héich Kuerzschlussstréim liwweren.[2][4]
Pouchzell
Bei der Pouchzell ginn e puer Anoden a Kathoden, getrennt duerch Separatoren, ofwiesselnd openee gestapelt an an eng flexibel Folie ageschweesst. Amplaz vun engem steife Metallgehäis huet se nëmmen dës Folienhüll; Pouchzelle fënnt een dacks a Smartphonen an ähnlechen Apparater.[18]
Prismatesch Zell
Eng prismatesch Zell ass bannen ähnlech opgebaut wéi eng Pouchzell, stécht awer an engem festen, eckege Gehäis; d'Elektrode kënne gestapelt oder gewéckelt sinn. Laut Fraunhofer FFB leien hir Stäerkte bei Sécherheet a Wärmemanagement, hir Schwächte bei Leeschtungs- an Energiedicht.[18]
PTC
Internt Schutzelement géint Iwwerstroum an héichwäertege Ronnzellen.[11]

R

Recyclingeffizienz
D'Recyclingeffizienz gëtt un, wéi en Undeel vun der Mass vun enger Alebatterie am Recyclingverfahren als verwäertbart Material zeréckgewonne gëtt. Fir Lithium-Batterie schreift d'EU op d'mannst 65 % bis Enn 2025 a 70 % bis Enn 2030 vir, dozou Mindestquote fir d'Réckgewinnung vu Kobalt, Nickel, Koffer a Lithium.[1]
Ronnzell
Bei der Ronnzell (zylindresch Zell) gi laang Sträife vun Anode, Separator a Kathode zu engem Wéckel opgerullt, an en zylindrescht Metallgehäis gesat, mat Elektrolyt gefëllt an zougemaach. Ronnzelle ginn dacks an Elektrogeschir benotzt.[18]
Round-Trip-Wierkungsgrad
De Round-Trip-Wierkungsgrad ass d'Verhältnis tëscht der Energie, déi ee beim Entlueden erauskritt, an der Energie, déi néideg ass, fir den Ufanksluedzoustand erëm hierzestellen. Lithium-Ionen-Akkuen erreeche laut DGUV en héije Wierkungsgrad vu ronn 95 %; Verloschter entstinn virun allem als Hëtzt um interne Widderstand.[1][4][19]

S

S / P
Serie (d'Spannung addéiert sech) a Parallel (d'Kapazitéit addéiert sech), z. B. 10S4P.[3]
Schmelzsécherung (Thermosécherung)
Eng Schmelzsécherung ënnerbrécht de Stroumkrees dauerhaft, wann en Drot aus engem liicht schmëlzende Metall duerch ze héije Stroum erhëtzt gëtt an duerchschmëlzt. Si ass einfach opgebaut a gëllt als déi eelst an nach ëmmer am meeschte verbreet Stroumbegrenzungsariichtung; anescht wéi e PTC ass se nom Ausléise verbraucht.[5]
Schnelllueden
Schnelllueden heescht, mat héijem Stroum ze lueden, fir d'Luedzäit ze verkierzen. Ganz héich Luedstréim kënne bei Lithium-Ionen-Zelle Lithium-Plating ausléisen an d'Kapazitéit séier erofgoe loossen; och bei NiMH ka Lueden a manner wéi enger Stonn d'Zyklenliewensdauer verkierzen.[17][8]
SEI (Solid Electrolyte Interphase)
D'SEI ass eng dënn Deckschicht op der Anode, déi aus Zersetzungsprodukter vum Elektrolyt entsteet. Si leet Ionen, blockéiert awer Elektronen a schützt esou virun enger weiderer Zersetzung vum Elektrolyt; hiren Opbau verbraucht beim éischte Lueden en Deel vun der Kapazitéit.[26]
Selbstentladung
Luese Ladungsverloscht ouni Verbraucher; bei Lithium-Ionen-Zelle geréng.[3]
Separator
Dënn Trennschicht tëscht Anode a Kathode, déi e Kuerzschluss verhënnert.[3]
Shutdown-Separator
E Shutdown-Separator besteet aus e puer Kunststoffschichten (z. B. Polyethylen a Polypropylen). Bei Iwwerhëtzung schmëlzt d'Polyethylen-Schicht a mécht d'Poren zou, sou datt den Ionenfloss ënnerbrach gëtt; klëmmt d'Temperatur weider, kann de Separator trotzdeem schmëlzen an e Kuerzschluss verursaachen.[5][4]
SoC / SoH
State of Charge (Luedzoustand) a State of Health (Alterungszoustand).[6]
Sondervirschrëft 188 (ADR)
D'Sondervirschrëft 188 vum ADR erliichtert de Stroossentransport vu klenge Lithium-Zellen an -Batterien: Lithium-Ionen-Zelle bis 20 Wh a Batterie bis 100 Wh falen net ënner déi aner ADR-Virschrëften, wa bestëmmte Konditiounen agehale ginn. Dozou gehéieren ënner anerem eng bestanen UN-38.3-Präifung, e Kuerzschlussschutz, eng widderstandsfäeg Verpackung, d'Wh-Ugab um Gehäis an d'Kennzeechen fir Lithiumbatterien.[27]
Sub-C
Nickel-Ronnzell vun ongeféier 22–23 mm × 42–43 mm, verbreet an eelere Geschirakkuen.[13]
Symbol „getrennt Sammlung“
Zënter dem 18. August 2025 mussen all Batterien d'Symbol fir getrennt Sammlung (duerchgestrach Dreckskëscht) droen. Enthält eng Batterie méi wéi 0,002 % Cadmium oder 0,004 % Bläi, steet ënnendrënner zousätzlech dat chemescht Zeechen Cd respektiv Pb.[1]

T

Temperatursensor (NTC)
An Akku-Packs gëtt d'Temperatur meeschtens punktuell op der Uewerfläch oder un de Pole vun eenzelen Zelle gemooss, dacks mat NTC-Thermistoren (temperaturofhängeg Widderstänn). De BMS benotzt dës Wäerter, fir ënner anerem d'Lueden ze verhënneren, wann d'Batterie ze kal oder ze waarm ass.[28][29][4]
Thermesch Propagatioun
Thermesch Propagatioun heescht, datt d'thermescht Duerchgoe vun enger Zell d'Nopeschzellen erhëtzt an och a Brand setzt. An engem Akku-Pack ka sech esou e Brand vun Zell zu Zell ausbreeden, dacks mat enger erheblecher Gasfräisetzung.[4][1]
Thermescht Duerchgoen (Thermal Runaway)
Beim thermeschen Duerchgoen zersetzt sech eng Lithium-Ionen-Zell duerch Iwwerhëtzung, an dëse Prozess verstäerkt sech selwer; ab ongeféier 80 °C fänkt déi intern Zersetzung un, déi bis zu Brand an Temperaturen ëm 1.400 °C féiere kann. En niddrege Luedzoustand reduzéiert d'Tendenz dozou.[4][7]
Typeschëld
Opkleber um Akku mat Spannung, Kapazitéit an dacks Energie (Wh). Grondlag fir all Aschätzung.

U

UN 3480 an UN 3481
Dës UN-Nummere kennzeechnen Lithium-Ionen-Batterien am Geforguttrecht: UN 3480 gëllt fir Batterien eleng (z. B. en Akku-Pack, deen eenzel verschéckt gëtt), UN 3481 fir Batterien, déi an en Apparat agebaut oder mat engem Apparat verpackt sinn. Fir Lithium-Metall-Batterie gëllen UN 3090 an UN 3091.[7][27]
UN 38.3 (Präifungszesummefassung)
Lithium-Zellen an -Batterien dierfen nëmme transportéiert ginn, wann hiren Typ d'Präifunge geméiss dem UN-Handbuch fir Präifungen a Kriterien, Deel III, Ënnerabschnitt 38.3 bestanen huet. Gepréift ginn ënner anerem Héichtsimulatioun, thermesch Belaaschtung, Vibratioun, Stouss, Kuerzschluss, Opprall/Quetschung, Iwwerluedung an Entluedung; Hiersteller a Verdeeler mussen eng Präifungszesummefassung zur Verfügung stellen.[4][7]

W

Wh
Energieinhalt = Spannung × Kapazitéit – d'Mooss fir Reechwäit a Lafzäit.[3]

Z

Zellformat (z. B. 18650, 21700)
D'Zuel an der Formatbezeechnung vun enger Ronnzell beschreift hir Dimensiounen: 21700 steet fir ongeféier 21 mm Duerchmiesser a 70 mm Längt, 18650 fir ongeféier 18 mm Duerchmiesser a 65 mm Längt. Déi genee Maximalmoossen nennt dat jeeweilegt Hierstellerdateblat.[18][30]
Zellgrupp
Parallel geschalt Zellen, déi zesummen eng Stuf vun der Serieschaltung bilden. Déi schwächst Grupp begrenzt de ganzen Akku.[6]
Zellhalter
Kunststoffrumm, deen d'Zellen am Raster fixéiert. Bei Akku New bei Bedarf selwer konstruéiert an am 3D-Drock hiergestallt.

Aarbechtsweis vun Akku New

Zellmatching (Zellselektioun)
Fir en Akku-Pack ginn Zelle mat méiglechst gläichen Eegenschafte gewielt. Ënnerscheeder am interne Widderstand begrenzen a Serie d'Leeschtung a féieren a Parallelschaltung zu ongläicher Stroumbelaaschtung, Temperaturënnerscheeder an ënnerschiddlech séierer Alterung; d'EU-Batterieverordnung verlaangt bei der Widderopaarbechtung en eenheetlechen Alterungszoustand vun den Zellen.[22][1]
Zyklesch Alterung
Zyklesch Alterung bezeechent de Kapazitéitsverloscht, deen duerch Lueden an Entlueden entsteet. Afloossgréisste sinn ënner anerem d'Temperatur, de Lued- an Entluedstroum an de genotzte Luedzoustandsberäich; Lithium-Plating ass en typesche Mechanismus, deen nëmme beim Zykliséieren optrëtt.[9][8]
Zyklus
En Zyklus besteet aus engem Lued- an engem Entluedvirgang. Wéi vill esou Zyklen eng Batterie ënner festgeluechte Bedéngungen duerchhale kann, ier hir Kapazitéit ënner e bestëmmten Undeel vun der Bemiessungskapazitéit fält, gëtt als Liewensdauer an Zyklen uginn.[1][8]
Quellen (30)
  1. Europäisches Parlament und Rat der EU (EUR-Lex): Verordnung (EU) 2023/1542, Artikel 3 Nr. 50, 2023. Link
  2. Umweltbundesamt (UBA): Sachgemäßer Umgang mit Lithium-Batterien und -Akkus unerlässlich, zuletzt aktualisiert 24.10.2023. Link
  3. VDE Verband der Elektrotechnik: FAQ Batterien. Link
  4. Deutsche Gesetzliche Unfallversicherung (DGUV): DGUV Information 205-041: Brandschutz beim Umgang mit Lithium-Ionen-Batterien, Abschnitt 6.1, Februar 2024. Link
  5. MDPI / PubMed Central: Cause and Mitigation of Lithium-Ion Battery Failure—A Review (Kaliaperumal et al.), DOI 10.3390/ma14195676, 2021. Link
  6. Fraunhofer IIS: Batteriemanagementsysteme (Produktblat). Link
  7. International Air Transport Association (IATA): Battery Guidance Document (Revised for the 2026 Regulations), Definitionen, Stand 01.01.2026. Link
  8. Energizer Battery Manufacturing Inc.: Nickel Metal Hydride (NiMH) Handbook and Application Manual, Version NiMH02.01, ©2010. Link
  9. Karlsruher Institut für Technologie (KIT) / Springer Nature: Comprehensive battery aging dataset: capacity and impedance fade measurements of a lithium-ion NMC/C-SiO cell (Luh, Blank; KIT) – Scientific Data, DOI 10.1038/s41597-024-03831-x, 2024. Link
  10. Springer Nature / PubMed Central: Optimized Multi-Stepped constant current constant voltage fast charging controller for lithium-ion batteries (Magdy et al.), Scientific Reports, DOI 10.1038/s41598-025-25924-2, 2025. Link
  11. J. Jeevarajan: Limitations of Internal Protective Devices in High-Voltage/High-Capacity Batteries Using Lithium-Ion Cylindrical Commercial Cells. NASA NESC Technical Bulletin 09-02, 2009. Link
  12. UL (Underwriters Laboratories): Counterfeit Batteries eGuide. Link
  13. Hierstellerangabe vun den Zellen: LG (INR18650-MJ1, -M29, -M26/M26S, INR18650-HE2), Sony/Murata (US18650VTC4, VTC5, VTC6), Panasonic NCR18650PF an Axcom Sub-C (YT2000SCP, YT3000SCP), als technesch Beispiller; Molicel INR21700-P45B; Samsung INR21700-50E; Lithium Werks ANR26650M1B; LiFePO4-Zell IFR32700 (Händlerangab). Link
  14. Umweltbundesamt: Lithium-Batterien und Lithium-Ionen-Akkus (Umwelttipps für den Alltag). Link
  15. E-One Moli Energy Corp. (Molicel): INR-21700-P42A – Produktdaten, abgerufen Oktober 2026. Link
  16. American Chemical Society / PubMed Central: Overcoming the Energy vs Power Dilemma in Commercial Li-Ion Batteries via Sparse Channel Engineering (Kim et al.), DOI 10.1021/acsenergylett.4c01727, 2024. Link
  17. Springer Nature: Extreme fast charging of commercial Li-ion batteries via combined thermal switching and self-heating approaches (Zeng et al.), Nature Communications, DOI 10.1038/s41467-023-38823-9, 2023. Link
  18. Fraunhofer-Einrichtung Forschungsfertigung Batteriezelle (FFB): The cell designs by Fraunhofer FFB, Blogbeitrag 2023, abgerufen Oktober 2026. Link
  19. MDPI / PubMed Central: Comparison of Several Methods for Determining the Internal Resistance of Lithium Ion Cells (Schweiger et al.), DOI 10.3390/s100605604, 2010. Link
  20. International Electrotechnical Commission (IEC): IEC 62133-2:2017+AMD1:2021 CSV – Safety requirements for portable sealed secondary cells … Part 2: Lithium systems, Erstausgabe 2017-02-07, konsolidiert mit Amendment 1 (2021). Link
  21. Panasonic: Spezifikatioun vun der Lithium-Ionen-Zell NCR18650B („Do not directly solder to the battery“, Verbindung duerch Punktschweessen) souwéi Sanyo/Panasonic Safety Data Sheet SDS-IBT-00026 (2018). Link
  22. Springer Nature / PubMed Central: A study of the influence of measurement timescale on internal resistance characterisation methodologies for lithium-ion cells (Barai et al.), Scientific Reports 8:21, DOI 10.1038/s41598-017-18424-5, 2018. Link
  23. The Electrochemical Society / IOP Publishing: Calendar Aging of Lithium-Ion Batteries: I. Impact of the Graphite Anode on Capacity Fade (Keil et al.; TU München), JES 163(9):A1872, DOI 10.1149/2.0411609jes, 2016. Link
  24. The Electrochemical Society / IOP Publishing: Enhanced Fast Charging and Reduced Lithium-Plating by Laser-Structured Anodes for Lithium-Ion Batteries (Habedank et al.; TU München), DOI 10.1149/2.1241915jes, 2019. Link
  25. MDPI / PubMed Central: Fabrication of Li4Ti5O12 (LTO) as Anode Material for Li-Ion Batteries (Julien, Mauger), Micromachines 15(3):310, DOI 10.3390/mi15030310, 2024. Link
  26. The Electrochemical Society / IOP Publishing: Review—SEI: Past, Present and Future (Peled, Menkin), Journal of The Electrochemical Society 164(7):A1703, DOI 10.1149/2.1441707jes, 2017. Link
  27. Bayerisches Staatsministerium für Umwelt und Verbraucherschutz / Gewerbeaufsicht Bayern: Merkblatt Sondervorschrift 188 (SV 188), Stand April 2025. Link
  28. MDPI / PubMed Central: Individual Cell-Level Temperature Monitoring of a Lithium-Ion Battery Pack (Alcock et al.), Sensors 23(9):4306, DOI 10.3390/s23094306, 2023. Link
  29. American Chemical Society / PubMed Central: In Situ Optical Fiber Sensing of Internal Temperature Evolution during Lithium-Ion Battery Cycling (Zeng et al.), ACS Omega, DOI 10.1021/acsomega.5c07124, 2025. Link
  30. E-One Moli Energy Corp. (Molicel): INR-18650-P28A – Produktdaten, abgerufen Oktober 2026. Link

Weist eis Ären Akku

Eng Foto vum Akku a vum Typeschëld an eng kuerz Feelerbeschreiwung ginn duer fir eng éischt Aschätzung.